Hạt sen là một thức quà bổ dưỡng, quen thuộc với người tiêu dùng Việt. Hiện nay, trên thị trường đang phổ biến hai dòng sản phẩm chính là hạt sen sấy thăng hoa và hạt sen sấy giòn. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa chúng cũng như quy trình để tạo ra một mẻ hạt sen sấy thăng hoa đạt chuẩn.

Bài viết dưới đây sẽ giải mã chi tiết công nghệ sấy thăng hoa hạt sen, đồng thời giúp bạn phân biệt rõ ràng hai mặt hàng này.

Quy Trình Công Nghệ Sấy Thăng Hoa Hạt Sen

So với các loại nông sản tươi khác, việc sấy thăng hoa hạt sen thực chất khá đơn giản vì nguyên liệu đã trải qua công đoạn làm chín trước khi đưa vào sấy. Dưới đây là quy trình sản xuất tiêu chuẩn:

1. Sơ chế và làm chín

Hạt sen tươi sau khi thu hoạch và làm sạch sẽ được đem đi luộc hoặc hấp chín. Tại công đoạn này, hạt sen sẽ được tẩm ướp gia vị. Việc gia vị ngấm vào hạt sen có thể diễn ra ngay trong lúc luộc/hấp, hoặc tẩm ướp sau khi đã làm nguội. Công thức gia vị hoàn toàn phụ thuộc vào bí quyết và định hướng hương vị của từng nhà sản xuất.

2. Cấp đông

Sau khi hoàn thiện công đoạn làm chín và tẩm ướp, hạt sen được đóng vào các túi PE chuyên dụng và đưa vào kho trữ đông để chuẩn bị cho giai đoạn sấy.

3. Sấy thăng hoa

Quá trình sấy sẽ diễn ra trong buồng sấy thăng hoa chuyên dụng. Lấy ví dụ với dòng máy sấy thăng hoa FD50, một mẻ sấy thường có thể xử lý khoảng 100kg hạt sen đông lạnh.

Mức công suất 100kg nghe có vẻ lớn, nhưng thực tế trong 1 tạ hạt sen tươi đã luộc chín chỉ chứa khoảng 50 – 55kg nước. Lượng nước này hoàn toàn nằm trong ngưỡng an toàn, không làm vượt quá công suất thu giữ nước của dàn ngưng băng. Tuy nhiên, do thể tích nguyên liệu chiếm chỗ khá lớn, thời gian để sấy khô hoàn toàn một mẻ hạt sen thường kéo dài trên 48 tiếng (2 ngày).

4. Thu hoạch và đóng gói

Tỉ lệ thu hồi của hạt sen sau khi sấy thăng hoa rơi vào khoảng 40 – 45% (từ 100kg nguyên liệu ban đầu sẽ thu được khoảng 40 – 45kg thành phẩm).

Thành phẩm ra lò có chất lượng xuất sắc: hương thơm ngào ngạt tự nhiên, cấu trúc giòn xốp, vị ngọt dịu và giữ nguyên được hình dáng. Hàng sấy xong sẽ được đưa vào kho tạm, sau đó chia nhỏ đóng gói (phổ biến ở mức 15g – 30g/gói) để phân phối trực tiếp đến tay người tiêu dùng hoặc các kênh thương mại điện tử.

Thông số chi tiết cho một mẻ sấy hạt sen được Hai Tấn mô tả trong bài viết: Sấy thăng hoa hạt sen tốn bao nhiêu tiền điện?

Công thức Sấy Thăng Hoa Hạt Sen

Thường thì Hai Tấn sẽ dùng công thức sau để sấy:

Phân Biệt Hạt Sen Sấy Thăng Hoa Và Hạt Sen “Sấy Giòn”

Hiện nay, nhiều loại hạt sen được dán nhãn “sấy giòn” trên thị trường thực chất là hàng chiên giòn (chiên chân không). Dưới đây là cách để bạn dễ dàng nhận biết:

• Về ngoại quan: Hạt sen sấy thăng hoa giữ được màu sắc tự nhiên, tươi sáng. Trong khi đó, hạt sen chiên giòn thường có màu sậm tối hơn và bề mặt có độ bóng của dầu.
• Về hương vị: Hạt sen sấy thăng hoa giữ mùi thơm bản mộc rất đậm đà, ăn giòn xốp. Hạt sen chiên có cấu trúc giòn cứng hơn, ít mùi thơm tự nhiên và sẽ có cảm giác ngậy của dầu chiên.
• Về thành phần: Nếu đọc kỹ nhãn mác của hàng chiên giòn, chắc chắn trong bảng thành phần sẽ có sự xuất hiện của dầu thực vật (dầu chiên).

Lời khuyên dành cho các đơn vị sản xuất

Thực tế, hạt sen chiên giòn vẫn là một món ăn vặt rất ngon. Điểm mạnh của phương pháp này là chi phí chiên rẻ hơn nhiều so với sấy thăng hoa, giúp giảm giá thành sản phẩm và dễ tiếp cận số đông khách hàng.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất kinh doanh mặt hàng này cần minh bạch trong việc ghi nhãn. Việc sản phẩm trải qua quá trình chiên ngập dầu nhưng lại cố tình dùng từ “Sấy” trên bao bì sẽ gây hiểu lầm cho người tiêu dùng. Hiện tại, các quy định pháp luật về nhãn mác hàng hóa tại Việt Nam đã rất chặt chẽ. Việc lách luật ghi sai bản chất sản phẩm sớm muộn cũng sẽ phải chịu các chế tài xử phạt, gây ảnh hưởng nặng nề đến uy tín thương hiệu. Hãy tự tin minh bạch thông tin sản phẩm của mình, bởi mỗi công nghệ đều có phân khúc khách hàng và ưu điểm riêng.